Norwid nowoczesny (o utworach prozą)

Dyspozycje: 

Problematyka

 

Olimpijczyk powinien uwzględnić w swojej refleksji nad zagadnieniem nowoczesności w prozie Norwida zarówno – wymienione niżej – zagadnienia ogólne, jak też szczegółowe. Sposób opracowania tematu, czyli: ujęcie o charakterze syntetycznym, tworzącym zarys całej „nowoczesności prozatorskiej” Norwida albo też o charakterze bardziej analitycznym, skupiającym się na wydobyciu tytułowego zagadnienia z kilku tekstów Norwida, zależy wyłącznie od inwencji badawczej Olimpijczyka.

Zagadnienia ogólne:

- Norwid jako romantyk nowoczesny (w jaki sposób w prozie artystycznej Norwida problematyka romantyczna łączy się z refleksją o nowoczesności?)

- Norwid jako mieszkaniec XIX-wiecznej metropolii (w jaki sposób w Norwid opisuje w swojej prozie zjawisko wielkiego miasta?)

- Nowoczesność Norwidowskiej prozy (jakimi technikami literackimi, przełamującymi dawniejsze przyzwyczajenia narracyjne w literaturze polskiej, posługuje się Norwid?)

 

Zagadnienia szczegółowe:

 

  • Językowa i ideowa nowoczesność Czarnych kwiatów i Białych kwiatów.
  • Motyw pieniądza w Ad leones!
  • Stosunek Norwida do kultury nowoczesnej na przykładzie Cywilizacji. Legendy.
  • Sądy Norwida na temat paryskiej Wystawy Powszechnej (na przykładzie eseju Podróż po Wystawie Powszechnej).
  • Sądy Norwida na temat zwyczajowych sposobów zawierania małżeństw (na podstawie Archeologii [I] i Archeologii [II] oraz eseju O miłości ksiąg dwie).
  • Sądy Norwida na temat pozycji kobiet w wieku XIX (na podstawie Emancypacji kobiet).
  • Sądy Norwida na temat nowoczesnych sztuk plastycznych (na podstawie Obywatel Gustaw Courbet. Zarys – publicystom, artystom, krytykom i korespondentom polskich dzienników poświęcony oraz [Salon paryski 1881]).
  • Norwidowski obraz nowoczesnego społeczeństwa (na przykładzie Bransoletki. Legendy XIX wieku oraz Tajemnicy Lorda Singleworth).

 

Bibliografia (wybór)

 

Literatura podmiotu:

[według wydania: C. Norwid, Pisma wszystkie, zebrał, tekst ustalił i uwagami krytycznymi opatrzył J.W. Gomulicki, tomy 6-7, Warszawa 1971]

Menego (wyjątek z pamiętnika)

Czarne kwiaty

Białe kwiaty

Bransoletka. Legenda dziewiętnastego wieku

Cywilizacja. Legenda

Archeologia I. [Tekst dla Konstancji Górskiej]

Archeologia II. [Tekst dla Joanny Kuczyńskiej]

[Podróż po Wystawie Powszechnej]

Stygmat. Nowela

„Ad leones!”

Tajemnica lorda Singelworth

Obywatel Gustaw Courbet. Zarys – publicysto, artystom, krytyko i korespondentom polskich  dzienników poświęcony

[Salon paryski 1881]

Milczenie

Emancypacja kobiet

O miłości ksiąg dwie

 

Literatura przedmiotu:

M. Adamiec, Cypriana Norwida „świat na opak”, w: Cyprian Norwid. W setną rocznicę śmierci poety. Materiały z sesji poświęconej życiu i twórczości C. Norwida (27-29 października 1983), Kraków 1991.

M. Adamiec, „Tajemnica lorda Singelworth” albo metafizyka balonu, „Studia Norwidiana” 1985-1986, t. 3-4.

K. Cysewski, S. Rzepczyński, O „Czarnych kwiatach” Norwida, Słupsk 1996.

E. Dąbrowicz, „Tajemnica lorda Singelworth” – strategia publicznego mówienia, „Studia Norwidiana” 1985-1986, t. 3-4.

E. Dąbrowicz, „Piękno powszechne”. Norwid wobec wystaw światowych, w: Piękno wieku dziewiętnastego. Studia i szkice z historii literatury i estetyki, red. E. Nowicka, Z. Przychodniak, Poznań 2008.

J. W. Gomulicki, O „trylogii włoskiej” Norwida, w: C. Norwid, Trylogia włoska, wydał z autografu i wstępem poprzedził J. W. Gomulicki, Warszawa 1963.

W. Grajewski, Archeologia, w: Cyprian Norwid. Interpretacje, red. S. Makowski, Warszawa 1986.

M. Janion, Jak smutny żeglarz, wstęp do: C. Norwid, Cywilizacja. Legenda, Gdańsk 1978.

B. Kuczera-Chachulska, Wokół „Czarnych…”, „Białych kwiatów” i „Vade-mecum”. Elegijność Norwida, w: taż, Przemiany form i postaw elegijnych w liryce polskiej XIX wieku. Mickiewicz, Słowacki, Norwid, Faleński, Asnyk, Konopnicka, Warszawa 2002.

M. Kuziak, „Czarne kwiaty”, których nie ma. Jak dekonstruuje się tekst Norwida, w: Strona Norwida. Studia i szkice ofiarowane Profesorowi Stefanowi Sawickiemu, red. P. Chlebowski, W. Toruń, E. Żwirkowska, E. Chlebowska, Lublin 2008.

A. Melbechowska-Luty, „Cywilizacja”. „Trans-Atlantyk”. Ocean. Okręty. Przemyślanie Norwida i Gombrowicza, „Konteksty” 2002, nr 1-2.

R. Nycz, Lekcja Cypriana Norwida: „prostotliwe” parabole, w: tenże, Literatura jako trop rzeczywistości. Poetyka epifanii w nowoczesnej literaturze polskiej, Kraków 2001.

E. Paczoska, Latarnia czarnoksięska, czyli dziewiętnastowieczność i nowoczesność, w: taż, Prawdziwy koniec XIX wieku. Śladami nowoczesności, Warszawa 2010.

W. Ratajczak, List z butelki, czyli koniec epoki żaglowców, w: Poznańskie studia polonistyczne. Seria Literacka. Prace Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Adama Mickiewicza, t. 4, Jaki Norwid?, red. B. Judkowiak, E. Nowicka, B. Sienkiewicz, Poznań 1997.

E. Rybicka, Geopoetyka (o mieście, przestrzeni i miejscu we współczesnych teoriach i praktykach kulturowych), w: Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. M. P. Markowski, R. Nycz, Kraków 2010.

S. Rzepczyński, Norwid i nowoczesność (perspektywa podmiotowości), „Colloquia Litteraria” 2007, nr 2-3.

S. Rzepczyński, O umyśle „zgadobliwym”. „Tajemnica lorda Singelworth”, „Studia Norwidiana” 1996, t. 14.

S. Rzepczyński, Wokół nowel „włoskich” Norwida. Z zagadnień komunikacji literackiej, Słupsk 1996.

S. Rzepczyński, Zdziwienia współczesnością. O grze kontrastów w „Bransoletce” Norwida, „Słupskie Prace Filologiczne” 2004, nr 3.

S. Sawicki, „Stygmat”, w: tenże, Norwida walka z formą, Warszawa 1986.

I. Sławińska, O prozie epickiej Norwida. Z zagadnień warsztatu poety-dramaturga, w: taż, Reżyserska ręka Norwida, Kraków 1971.

Z. Stefanowska, Pisarz wieku kupieckiego i przemysłowego, w: taż, Strona romantyków. Studia o Norwidzie, Lublin 1993.

Z. Stefanowska, Norwidowski romantyzm, w: taż, Strona romantyków. Studia o Norwidzie, Lublin 1993.

E. Skalińska, Centrum i peryferia w twórczości Norwida, w: Georomantyzm. Literatura. Miejsce. Środowisko, red. E. Dąbrowicz, M. Lul, K. Sawicka-Mierzyńska, D. Zawadzka, Białystok 2015.

Z. Trojanowiczowa, „Cywilizacja” Norwida. Propozycja nowej lektury, w: taż, Romantyzm. Od poetyki do polityki. Interpretacje i materiały, red. A. Artwińska, J. Borowczyk, P. Śniedziewski, Kraków 2010.

K. Trybuś, Maska lorda Singelworth, „Studia Norwidiana” 1996, nr 14.