Model inscenizacji dramatów Sławomira Mrożka

Dyspozycje: 

Jak powszechnie wiadomo, autorzy dramatów wpisywali weń swoje koncepcje teatru, a co za tym idzie realizacji, inscenizacji, tychże przez ludzi teatru. Zazwyczaj temu celowi służyły didaskalia. Co prawda najczęściej informowały one o aranżacji przestrzeni scenicznej i „przyodziewku” bohaterów. Jednakże wiele uwag, dotyczących kształtu realizacji scenicznej tekstu można wyczytać (czy odtworzyć) z konstrukcji i samej sztuki, i poszczególnych jej bohaterów. Niejednokrotnie też dramatopisarze – a do takich należał Mrożek – wypowiadają się w prasie, czy  szerzej rzecz traktując – w mediach, na temat kształtu inscenizacyjnego konkretnych utworów; informują o racjach, które stoją za poszczególnymi rozwiązaniami scenicznej akcji oraz – za zachowaniami osób dramatu.

Sławomir Mrożek należał do dramaturgów, którzy posiadają bardzo precyzyjną wizję sceniczną swoich utworów. Bezpośrednio dał temu wyraz w – dołączanych obecnie do wydań książkowych – uwagach na temat realizacji „Miłości na Krymie”, tekście skierowanym do reżysera Jerzego Jarockiego, gdy odbierał mu prawo do prapremiery tego dramatu w Starym Teatrze w Krakowie.

Jak każdy wybitny autor sztuk teatralnych posiadał Mrożek „swoich” wiernych reżyserów: Erwina Axera, Jerzego Jarockiego i Kazimierza Dejmka. Każdy z nich reprezentował odmienny typ estetyki teatralnej, ale też – każdy z nich ogromną wagę przywiązywał do tekstu dramatu.

Zadaniem dla osoby, która wybierze ten temat, będzie rekonstrukcja modelu teatru zawartego w dziele dramatycznym Sławomira Mrożka oraz zderzenie z nim wybranych realizacji konkretnych reżyserów.

 

Problemy do poruszenia w rozprawce:

- koncepcja teatru wpisana w tekst dramatów Mrożka – wybrana forma dramatyczna determinuje rozwiązania teatralnej, np. wymogi konstrukcyjne jednoaktówek; - trzy typy teatru w „Miłości na Krymie” czy formy sceniczne wpisane w „Tango”, etc.

- struktura świata przedstawionego w utworach  dramatycznych Mrożka

- analiza „wstępu” do „Miłości na Krymie”

- opis i analiza przywołanych realizacji sztuk Mrożka

 

 

Bibliografia:

 dowolne wydania książkowe dramatów Mrożka

 

 E. Axer, S. Mrożek, Listy 1956-1996, Kraków 2011

 J. Błoński, S. Mrożek, Listy 1963-1996, Kraków 2004

 S. Mrożek, A. Tarn, Listy 1963-1975, Kraków 2009

 

 J. Błoński, Wszystkie sztuki Mrożka, Kraków 2002

 W. Baluch, M. Sugiera, J. Zając, Dyskurs, postać i płeć w dramacie, Kraków 2002

 M. Esslin, Mrożek, Beckett i teatr absurdu, „NaGłos” 1991, nr 3, s. 209-217

 M. Fik, Mrożek zmieniony oraz Co to znaczy Mrożek?, w: Sezony teatralne. Szkice, Kraków 1974

 P. Głowacki, Dziesięć punktów, które wstrząsnęły teatrem, „Tygodnik Powszechny” 1994 nr 16

 T. Gryglewicz, Groteska w sztuce polskiej XX wieku, Kraków 1984.

 J. Kelera, Dramaturgia groteski, w tegoż: Panorama dramatu. Studia i szkice, Wrocław 1989, s. 105-122.

 J. Kelera, Kpiarze i moraliści. Szkice o nowej polskiej dramaturgii (Język świadomości nowej dramaturgii, Mrożek, dowcip wyobraźni logicznej, Mrożek na etapie syntezy), Kraków 1986

 J. Kelera, Krótki przewodnik po Mrożku, „Odra” 1990, nr 6.

 H.-T. Lehmann, Teatr postdramatyczny, Kraków 2009

 A. Krajewska, Dramat i teatr absurdu w Polsce, Poznań 1996.

 M. Masłowski, Sławomir Mrożek. Teatr absurdu czy absurd w teatrze, „Przegląd Humanistyczny” 1989, nr 7.

 T. Nyczek, Obrona tradycji, „Zeszyty Literackie” 1987, nr 17, także w: Emigranci, Kraków 1988.

 M. Piwińska, Legenda romantyczna i szydercy, Warszawa 1973, s. 367-403.

 E. Sidoruk, Antropologia i groteska w dziełach Sławomira Mrożka, Białystok 1995.

 G. Sinko, Kryzys języka w dramacie współczesnym. Rzeczywistość czy złudzenie, Wrocław 1977

 G. Sinko, Postać sceniczna i jej przemiany w teatrze XX wieku, Wrocław 1988

 I. Sławińska, Czytanie dramatu (1. Akcja, sytuacja, zdarzenie dramatyczne, 2. Struktura postaci), w: tejże, Odczytywanie dramatu, Warszawa 1988, s. 7-25

 L. Sokół, Historia i współczesność groteski, „Dialog” 1970, nr 8

 H. Stephan, Mrożek, Kraków 1996

 M. Sugiera, Dramaturgia Sławomira Mrożka, Kraków 1996.

 S. Świontek, Dialog – Dramat – Metateatr. Z teorii tekstu dramatycznego, Warszawa 1999

 Teatr absurdu. Nowy czy stary teatr, red. M. Borowski, M. Sugiera, Kraków 2008

 S. Treugutt, Dramat współczesny wobec współczesnego teatru, „Dialog” 1972 nr 1, także w: tegoż, Pożegnanie teatru, Warszawa 2001.

 S. Treugutt, Autor i teatr, w: tegoż: Pożegnanie teatru, Warszawa 2001

 A. Wanat, Portret „Portretu”, „Teatr” 1988, nr 10  A. Werner, Racjonalistyczna groteska, w: Polskie, arcypolskie, Londyn 1987.

 A. Winch, Dramat ciemnych gier. Teatr absurdu pre-postczłowieka, Warszawa 2015

K. Wolicki, W poszukiwaniu miary. Twórczość dramatopisarska Sławomira Mrożka, „Pamiętnik Teatralny” 1975, z. 1, także nadbitka 1975

 

Wykazy premier znajdują się na wortalu Instytutu Teatralnego w Warszawie: www.e-teatr.pl; 

przy każdej premierze (po 2003 roku) znajduje się obszerny wybór recenzji prasowych, można też zamówić kwerendę materiałów dla premier sprzed 2003 roku.

Spisy treści czasopism teatralnych od 2000 roku dostępne są na stronie internetowej http://katalog.czasopism.pl

Od nr. 1/2012 „Teatru” w Internecie dostępne są wybrane artykuły z bieżących numerów na stronie www.teatr-pismo.pl/

Wybrane artykuły z „Didaskaliów” dostępne są w Internecie na stronie www.didaskalia.pl